Serbestleşme Nedir? Neden Önemlidir?

Cevher hazırlama ve zenginleştirme tesislerinde işletme maliyetinin büyük bölümünü oluşturan öğütme operasyonlarıdır. Öğütme işlemi yaparken ne kadar öğütmeliyim sorusunun cevabı cevherin serbestleşme boyutundadır.

Serbestleşme cevherin bünyesinde bulunan kıymetli mineralin birbirinden ve içerdiği empüritelerden ayrılmaları için aralarında bulunan fiziksel bağların koparılması işlemidir.

Serbestleşme Boyutu

Minerallerin birbirinden fiziki olarak ayrılıp her bir tanenin bağımsız hale geldiği boyuta verilen tanımdır.

Zenginleştirme öncesi uygulanan kırma, eleme, öğütme ve boyuta göre sınıflandırma işlemlerinin hedefi, mineralin serbestleşme boyutuna getirilmesine hizmet etmektir.

Neden Önemlidir?

Cevher hazırlama ve zenginleştirme proseslerinde boyut küçültme operasyonlarının seçimi ve planlanmasında bilmemiz gereken öncelikli ve göz ardı edilemez konu cevherin içinde bulunan minerallerin ve artıkların birbirinden ayrıldığı boyuttur. Tüm karar mekanizmasını mineralin fiziksel, kimyasal yapısı belirler.

Serbestleşme Boyutu Nasıl Tayin Edilir?

Cevherin serbestleşme boyutunu belirlemek için lisans eğitiminde temel olarak gösterilen ve vakıf olduğumuz tane sayım yöntemi yer almaktadır. Cevher farklı fraksiyonlara öğütüldükten sonra genellikle stereo mikroskoplar vasıtasıyla farklı mineraller gözlemlenir ve bağlı taneler ile serbest tanelerin ayrı ayrı sayımı yapılır. Mineral görünüş itibariyle kolay tanınamıyor ise -75 mikron opak taneler için parlak kesit, ışığı geçiren taneler için ince kesit hazırlığı yapılabilmektedir.

Teknolojinin çağı olan günümüzde ise dinamik görüntü analizi ya da yüksek çözünürlüklü kameralar ile donatılı mikroskoplar sayesinde görüntü işleme, analiz ve ölçümler yapılabilmektedir.