Günümüz madenciliğinde, yüzey madenciliği olarak tabir edilen yüksek tenörlü cevherleşmelerin oldukça azaldığı, ocak derinleştikçe buna bağlı olarak tenör ve serbestleşme boyutlarının kısmen düştüğü bilinmektedir. Cevherin hazırlanmadan ya da zenginleştirilmeden satılabilir olması oldukça zordur. Bu sebeple cevher zenginleştirmenin önemi daha iyi anlaşılmış, düşük tenörlü cevherlerin, eski artık stoklarının zenginleştirilmesi ülke geleceği ve ekonomisi için oldukça önem hale gelmiştir.
Yazarken ülke için umutlarımın hep var olduğunu yürekten hissettiğim girizgahtan sonra, bu yazımda manyetik zenginleştirme proseslerinde vazgeçilmez argümanlardan olan yaş manyetik tambur separatörlerde işletme aşamasında yaşanabilecek sorunlar için tecrübe edindiğim bazı durumları paylaşmak isterim.

Yaş Manyetik Ayırıcılar ve Sorun Hakkında
Yaş manyetik ayırıcı ile zenginleştirme yapılacak cevher için, minerallerin özgül ağırlıklarından kaynaklı yer çekimi kuvveti, suyun oluşturduğu akış hızı ve tabakalanma, tambur yüzeyinde oluşan manyetik alan etki etmektedir. Yaş manyetik ayırıcılarda çalışma parametrelerinden tambur yüzeyinde bulunan manyetik alan, beslenen ürün boyut dağılımı (dar tane fraksiyonu), ortama giren su miktarı ve debisi, beslenen pulp (katı yoğunluğu) etkilidir.
Yaş öğütme, eleme ve zenginleştirme yaptığımız proseslerde ürün boyutu göz önüne alınarak separatör için; akış tipini, mıknatıs dizilimini, tambur çapı ve boyunu seçmek önem arz etmektedir. Akış şemanıza göre dar tane fraksiyonu ile beslemek içinde ön sınıflandırıcı ekipman kullanımının önemi için görselden ders çıkarmak gereklidir.
Görselde gördüğünüz 900*3000 mm krom alaşımlı zırh, sınıflandırma devresi probleminden kaynaklı iri ürün ihtiva etmesi, iri ürünün aynı noktaya sıkışıp kalmasıyla tornalama yapmış ve mevcut tamburu kesmiştir. Maliyet ve üretim kaybını düşündüğünüzde durumun ne kadar can sıkıcı olduğunu meslektaşların tahmin ettiğini düşünüyorum. Bu hatanın lojistik, imalat, montaj, maliyet vb. konularda yük getirdiği doğru, tekrarlanmaması için elbette sınıflandırma ekipmanlarına gerekli önlemleri aldık. Sizlere bahsetmek istediğim ise separatör tamburu için ne yapıldığıdır.
Yaş manyetik tambur separatör için zırh değişim sonrası, üzeri kauçuk kaplama yapıldı ve manyetik alanın kaplama nedenli değişmemesi için mıknatıslar değiştirildi.
Detaylı bilgi ve sorularınız için iletişim kanallarından ulaşabilirsiniz.
Saygılarımla,
Osman Nuri ATAGÜN